Apakah keputusan-keputusan yang dibuat membabitkan pelaburan dalam
syarikat itu hanya oleh seorang Presiden atau CEO semata-mata?Juga kenapakah pihak yang sepatutnya mengetahui mengenai perkembangan pelaburan kewangan dan pelaburan Sime Darby seperti Suruhanjaya Sekuriti (SC) berdiam diri sebelum ini?
Apabila disebut GLC, ia juga milik rakyat. Kerajaan yang dilantik rakyat seharusnya bertanggungjawab penuh terhadap syarikat miliknya itu.
Dengan kata lain, sebarang keputusan sama ada memecat atau mengambil tindakan terhadap sesiapa sahaja yang bertanggungjawab perlu telus dan kerajaan perlu mengambil inisiatif utama.
Melegakan sedikit apabila Perdana Menteri, Datuk Seri Mohd Najib Razak semalam mengatakan kerajaan tidak berhasrat untuk menutup kerugian akibat lebihan kos berjumlah RM1.6 bilion
yang ditanggung Sime Darby kerana ia selaras dengan prinsip urus niaga yang baik.Beliau yang juga Menteri Kewangan berkata, keputusan mengarahkan Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) Sime Darby bercuti sementara tamat kontraknya juga perlu dibuat bagi mencerminkan prinsip ketegasan, ketepatan dan ketelusan dalam syarikat itu.
Kelmarin , Pengerusi Sime Darby, Tun Musa Hitam meminta Presiden dan Ketua Eksekutif Kumpulannya, Datuk Seri Ahmad Zubir Murshid untuk mengambil cuti sebelum tarikh kontrak beliau tamat pada 26 November 2010.
Jawatan Ahmad Zubir yang kontraknya bakal berakhir pada 26 November ini akan dipangku Naib Presiden Eksekutif (Perladangan), Datuk Azhar Abdul Hamid.
Pihak lembaga pengarah syarikat konglomerat itu meminta Ahmad Zubir bercuti sebagai memenuhi dasar amalan urus tadbir korporat.
Seharusnya, seluruh pengurusan tinggi Sime Darby sewajarnya dipertanggungjawab, termasuk Musa, mengambil tanggungjawab itu. Apakah keistimewaan mereka – selain Ahmad Zubir – untuk ‘dibebaskan’ daripada tanggungjawab itu?
Ternyata kesan segera daripada pendedahan bahawa kelewatan dan kos berlebihan dalam beberapa projek yang memberi kesan negatif signifikan sebanyak RM964 juta dari projek di Qatar dan projek empangan hidro elektrik Bakun, menyebabkan saham Sime Darby Bhd turun 40 sen atau hampir 5.0 peratus kepada RM8.25 semalam di Bursa Malaysia.
Malah, ia juga merupakan saham paling banyak rugi di bursa tempatan semalam.
Kaunter itu dibuka semalam RM8.23 berbanding harga pra-penggantungan sebanyak RM8.65 dan ditutup pada harga RM8.25 dengan 40.97 juta saham bertukar tangan.
Ia juga merupakan kaunter yang paling aktif di mana penganalisis pasaran saham berkata kaunter itu menarik turun keseluruhan pasaran 7.62 mata kepada 1,339.3.
Sime Darby semalam mengumumkan syarikat itu akan menanggung impak negatif sebanyak RM964 juta pada perolehannya bagi separuh kedua tahun kewangan 2010 disebabkan kelewatan dan kos berlebihan daripada projek-projek itu dengan membuat perubahan pada pengurusan.
Sememangnya, pengumuman mengenai Sime Darby ini mengejutkan banyak pihak dan sewajarnya siasatan dibuat oleh sebuah badan bebas.
Juga tidakkan wajar jika kes ini dirujukkan kepada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) supaya menyiasat kerugian yang dianggap luar biasa itu?
Presiden Institut Tadbir Urus Korporat Malaysia, Tan Sri Megat Najmuddin Megat Khas memberikan pendapatnya bahawa sebagai sebuah konglomerat penting dan majikan kepada ribuan pekerja, Sime Darby sepatutnya menjadi syarikat contoh yang diurus tadbir dengan sistem terbaik.
"Kerugian sebanyak itu membuktikan banyak perkara yang tidak kena telah berlaku dan mengikut undang-undang, semua ahli lembaga pengarah kumpulan dan anak-anak syarikat berkaitan perlu dipertanggungjawabkan. Konsultan bebas dalam bidang perakaunan perlu dilantik dan saya difahamkan sebuah firma pakar telah menjalankan siasatan dan diharap keputusan siasatan itu diumumkan kepada rakyat," katanya seperti dilaporkan akhbar Utusan Malaysia hari ini.
Yang pasti, rakyat termasuk pemegang saham dan pihak berkepentingan ingin mengetahui apa sebenarnya yang berlaku pada Sime Darby, syarikat yang dikuasai Permodalan Nasional Berhad (PNB) itu?
Memang benar jika ada pandangan mengatakan kerugian itu perlu dipertanggungjawabkan bukan sahaja kepada Presiden dan Ketua Eksekutif Kumpulan Sime Darby malah semua ahli lembaga pengarah termasuk pengerusi yang mesti meletakkan jawatan.
Perdana Menteri sewajarnya tidak membiarkan perkara itu dengan hanya menyalah Ketua Eksekutif Kumpulan Sime Darby itu sahaja. Ini kerana ada pihak yang bimbang kerugian Sime Darby mungkin mencecah lebih besar, iaitu hampir RM4 bilion.
Ada juga pandangan mengatakan SC sepatutnya mengawal selia kepentingan pelabur dalam Sime Darby dan dalam kes ini SC yang sepatutnya mengetahui kedudukan sebenar Sime Darby wajar menyatakan perkara sebenar kepada Kementerian Kewangan mengenai kelewatan projek dan kerugian yang dialami GLC itu sejak beberapa tahun lalu.
Persoalannya kenapa SC berdiam diri? Adalah tidak adil sekiranya kedudukan sebenar sesebuah syarikat tersenarai dalam Bursa Malaysia itu gagal memberikan gambaran yang sejelas-jelasnya kepada pihak pelabur dan pemegang saham.
Berikutan itulah kini banyak pihak menyuarakan agar Ahli Lembaga Pengarah Sime Darby juga perlu meletakkan jawatan sebagai bertanggungjawab bersama ekoran kerugian RM1.63 bilion itu.
Benar seperti dikatakan oleh Senator Musa Sheikh Fadzir bahawa adalah tidak adil jika beban kesalahan ekoran kerugian itu diletakkan di bahu Ahmad Zubir semata-mata.
Yang pasti, tidak mungkin sebarang keputusan termasuk dalam soal pelaburan syarikat hanya keputusan individu seperti Ahmad Zubir semata-mata. Ia pastinya memerlukan kelulusan atau budi bicara pihak lembaga pengarah syarikat sendiri.
Amat malang sekiranya siasatan tidak dilakukan, sama ada oleh sebuah badan bebas atau juga melalui SPRM untuk mengetahui dengan jelas apakah kerugian itu dinikmati manfaatnya oleh pihak tertentu.
Siasatan hendaklah telus untuk bersikap adil kepada kepimpinan negara yang bekerja keras mahu memastikan segala bentuk pengurusan dan pentadbiran dilakukan secara telus dan profesional.
Yang menariknya pengurusan GLC ini dilantik bukan oleh kepimpinan sekarang dan wajar sekali Najib menilai kembali bagaimana kaedah pelantikan yang boleh memastikan GLC benar-benar diurus secara profesional.
Bagi MIDF Research, ia sedang mengkaji semula unjuran ke bawah pendapatan tahun kewangan 2010 Sime Darby sebanyak 33 peratus kepada RM1.56 bilion.
Berikutan itu dengan apa yang digambarkan sebagai eksersais "dapur digenangi air", tidak wujud keperluan untuk menyelaraskan unjuran pendapatan tahun kewangan 2011 Sime Darby.
"Kami yakin masalah itu akan ditangani menjelang tahun kewangan 2010," kata MIDF. Berikutan itu menurutnya, agak berbaloi untuk dimaklumi bahawa kerugian RM964 juta itu adalah setara dengan hanya 1.9 peratus daripada modal pasaran Sime Barby yang bernilai lebih kurang RM52 bilion, kata MIDF.
OSK Research Sdn Bhd sebaliknya berpendapat punca bagi masalah Sime Darby adalah kerana syarikat itu adalah terlalu besar dan terlalu dipelbagai untuk diurus dan dikawal dengan betul.
Kerana itu, tidak wajar untuk menyalahkan kos konglomerat yang berlebihan sebanyak RM964 juta itu dipertanggungjawabkan kepada Ahmad Zubir semata-mata.
Kelemahan kawalan dalaman dalam konglomerat bukan sesuatu yang baharu seperti di dalam insiden sebelumnya, kerugian dagangan di ladang Sime Darby yang menyebabkan pengawal kewangan syarikat diganti, kata OSK dalam kenyataan semalam.
"Sementara kami mempersetujui bahawa seorang ketua pegawai eksekutif dipertanggungjawabkan bagi kerugian syarikat yang besar itu, kami percaya dalam kes Sime Darby ini, memang terlalu mudah untuk mempersalahkan beliau," katanya.
Jika Sime Darby terus dilanda kerugian daripada satu segmen ke segmen yang lain, penyelesaian yang hanya wajar ialah untuk memecahkan kumpulan itu kepada unit-unit yang lebih strategik untuk diuruskan, kata OSK.
Jika diandaikan kerugian RM964 juta itu berada pada tahap bersih, unjukan tahun kewangan 2010 akan dicantas sebanyak 35 peratus kepada RM1.743 bilion daripada unjuran terdahulu RM2.707 juta yang dibuat sebelum kerugian di atas timbul, kata OSK.
